Tweet: Winterkoninkje in m’n haar

huilende boom Bijlmerbajes
Huilende boom van Leonard van Munster                                  Foto Annette Vlug

Al iets gehoord van de twitterende beuk? Na België, Duitsland en Trump heeft Nederland ook een boom die tweets de wereld instuurt. De bomen twitteren er vrolijk op los, vooral over zich zelf: hoe hard ze groeien en hoeveel ze drinken. Niet dat ik daar zo nieuwsgierig naar ben, maar wetenschappers wel en om wat aandacht voor je onderzoek te krijgen is het slim om met je tijd mee te gaan. Vandaar een twitterende boom.

Nee bomen zijn niet saai. Neem nou de huilende boom op het pleintje van de voormalige Bijlmerbajes, waar vroeger gevangenen woonden en nu vluchtelingen en statushouders. Op deze beladen plek laat de kastanjeboom haar tranen de vrije loop. Of ze van geluk of van verdriet verdriet zijn, laat zich raden. Het kunstproject van Leonard van Munster maakt deel uit van een tijdelijk museum. Tijdelijk, net als haar bewoners.

Wat de vogels er van vinden weet ik niet, maar ze schijnen wat in de war te raken van deze moderne bomen. Gisteren wandelde ik met een vriendin door het Vondelpark toen plots een dikke vlinder in haar haar vloog.  Ik sloeg het beestje voorzichtig uit haar haar en hop het belande op een tak van een struik. Nieuwsgierig liep ik naar het dikke beestje. Het bleek geen vlinder maar een baby winterkoninkje te zijn, die even dacht dat mijn vriendin een boom was geworden. Dat krijg je van al die bijzondere boomprojecten.

boomstam
natuurlijk kunst object op Ile Sainte Magerite                foto MvL

Merel

merel tuin juni 2017
Merel  in de krentenboom                                                          foto MvL

Elk voorjaar komt de familie Merel op bezoek, eet van de besjes uit de krenten of appelboom. Meneer Merel zingt de longen uit z’n zijn lijf om haar te bekoren. Zij kan het waarderen, maar kan niet kiezen. Er zijn namelijk meer zangers op de kust. Elk jaar lijkt het of ze met meer zijn, wat het er steeds gezelliger op maakt. Het gezang hoor je door het hele huis heen, vooral vroeg in de ochtend en tegen het schemeren van de avond. Vorige week was de gezelligheid ver te zoeken, er speelde zich een klein drama af. Klein op wereld niveau, maar groot voor de familie Merel. Onze rode kater Apollo had er een te pakken, een dag later een tweede, die kon nog net worden gered uit z’n bek, maar voor de derde kwam ik te laat. Het daktuintje was stil. De krentenboom is inmiddels versierd met zilveren slierten en Apollo met twee bellen. Nu maar hopen dat de familie Merel goede oren heeft.

Plantenjournaal – Passiflora ‘Constance elliott’

pasie klimop bingerden 2017
Passiflora ‘Constance Elliott’                                          foto MvL

Passiflora zijn klimplanten met spectaculaire bloemen en met hun dunne krulstengels kunnen ze zich rond alles wentelen.  Ze gebruiken andere planten of bomen bomen voor als steun en hebben daarom zelf geen stevige stam. Het beste kan de passiebloem beschut tegen een zonnige muur of schutting groeien, liefst uit de wind. Strenge winters overleven ze niet, maar eenmaal de winter door kunnen ze in één zomerseizoen wel 5 meter groeien. Wordt dat te gek, dan snoei je ‘m in het volgend voorjaar terug.

Niet de liefde, maar de gelovigen bezorgden de passiebloem haar naam. Zij zagen het lijden van Jezus in de bloem. De drie stempels op de stijlen staan voor de drie spijkers waarmee Jezus werd gekruisigd, de vijf meeldraden zijn de vijf wonden en de cirkel de doornenkroon. Een beetje ver gezocht als je ’t mij vraagt. Maar niemand vraagt de Merel wat.

Anna Atkins

Afbeeldingsresultaat voor Anna Atkins
foto van Papaver van Atkins                        bron: Alchetron.com

Foto’s maak je tegenwoordig snel en makkelijk met je mobiele telefoon. Professionele fotografen natuurlijk niet, zij hebben een fototoestel op zak. Anna Atkins, botanicus en fotografe uit de 19 de eeuw,  maakte foto’s zonder camera. Ze wordt door sommigen beschouwd als de eerste vrouwelijke fotograaf. Anderen zijn daar nog niet over uit, want zijn het wel echte foto’s? Maakt niet uit, mooi zijn ze wel.

Ter verduidelijking van de plantbeschrijvingen maakte ze geen tekeningen, maar maakte ze blauwdrukken van de planten. Bond het geheel samen et voilà een prachtig boek.  In haar eerste gebonden boek bracht ze algen in beeld, een van de eerste planten, daarna volgden varens en andere planten. Ze maakte de blauwdrukken door cyanotypie. Het Rijksmuseum heeft vorige maand een van haar zeldzame fotoboeken, Photographs of Brittish Algae , gekocht en die is vanaf 17 juni te zien in het Rijksmuseum.

Bingerden 2017 – 16,17 en 18 juni

IMG_2854[1]
Tuin Bingerden                                                                 foto MvL
De internationale kwekerijdagen op de buitenplaats Bingerden (vlakbij Arnhem) beginnen eind deze week weer. Vanaf 16 juni kun je 3 dagen je ogen uitkijken, je kruiwagen volladen met de meest uiteenlopende en bijzondere planten. Gewoon wandelen in de tuinen kan natuurlijk ook, via monumentale taxushagen en -figuren door de oude moestuin langs honderd jaar oude bomen, waan je je even in een andere wereld.

Om-fiets planten

klaproos papaver
Oosterse Papaver                          foto MvL

Nog steeds moet ik wennen aan de snel veranderde social media met z’n vloggers, bloggers, twitters,  instagrammers en ga zo maar door. Facebook is voor mij nog raadselachtig, terwijl dat toch al vrij ouderwets is. Ik wil wel meedoen, maar tegelijkertijd remt het me af. Alles moet snel en vaak, anders tel je niet mee. Schaar mij gerust onder het meer behoudende type: waarom weer een nieuwe telefoon als de ‘oude’ nog goed is of een nieuwe man als de oude nog steeds je grote liefde is? De mooie kant van social media is dat het om delen gaat. En wie kan er nou tegen delen zijn, houd ik mezelf voor.

Uit mijn ooghoeken zag ik iets oplichten aan de andere kant van de de straat.  Ik zat op de fiets en was al een paar meters verder, maar moest toch achterom kijken en zag daar een reuze klaproos staan. Het was de combinatie van licht en kleur die de oplichting van de bloem veroorzaakte. De schittering was zo groot dat ik niet anders kon dan omdraaien en terug fietsen. Zo kon ik de tere bloembladen in alle rust bekijken en met u delen, want ja ik wil er ook graag bij horen.

Deze klaproos met haar grote en opvallende bloem is de Papaver orientale. In de volksmond ook wel de oosterse klaproos genoemd en zij is één van de vele soorten uit de familie van de Papaveraceae. Het is een sterke vaste plant die weer en wind kan verdragen. Het zijn gemakkelijke planten en hebben de rare eigenschap om na de bloei bovengronds volledig af te sterven net zoals de tulp en de narcis. Echter geen paniek: de plant neemt even een rustpauze en komt later op het jaar gewoon terug. De moeite waard om voor om te fietsen.

Boomstoel

bron:fullgrown.co.uk

Dinsdag was ik bij PINC, een oplaadpunt van ideeën én van je eigen energie. PINC staat voor People, Ideas, Nature en Creativity. Gedurende de dag vertellen 16 bevlogen mensen uit binnen en buitenland hun verhaal. Het zijn de meest uiteenlopende en bijzondere verhalen over muziek, natuur, wetenschap, sport, economie, wilskracht of ziektes. Alles is mogelijk, als het maar persoonlijk, innovatief of creatief is.

Zo was er dit jaar de Schot Ian Little die vertelde over een kwekerij van bomen die tot stoel opgroeien. De bomen groeien in de vorm van een stoel, en als de stoel volgroeid is wordt hij eraf gezaagd en kan de volgende stoel gaan groeien. Het duurt ongeveer 4 à 5 jaar voordat een stoel volgroeid is. Heel duurzaam. Er groeien ook lampen en tafels. De bomen die gebruikt worden zijn katwilgen (salix viminalis), omdat deze lekker buigzaam zijn en daardoor makkelijk in allerlei vormen kunnen groeien. Het ziet er grappig uit vooral omdat de stoelen ondersteboven groeien, dat groeit blijkbaar het makkelijkst.

Afbeeldingsresultaat voor full crown gavin munro
bron:fullgrown.co.uk

Dit is een zuinige vorm om meubels te produceren, vergeleken met de huidige industrie: geen bossen die gekapt moeten worden, geen grote machines die de bomen omzagen en wegslepen, geen vrachtwagens die de bomen vervoeren, geen fabrieken die bomen tot meubels maken. Wat een besparing aan kosten én een vermindering van vervuiling. De boomstoelen halen juist de vervuiling (CO2) uit de lucht en geven ons de zuurstof. Weer een goed verhaal.

Mierenbroodje van Ossentong

ossentong

Foto MvL

Overblijvende Ossentong (Pentaglottis-sempervirens), een wat vreemde naam voor een klein lief blauw bloemetje die nog kleiner oogt dan ze in werkelijkheid is. Dat laatste komt door haar grote bladeren. Ze lijkt op een vergeet-me-nietje, maar is een stuk groter en bovendien behaard. De naam ‘ossentong’ komt door de ruwheid van het blad, dat als een ossentong aanvoelt. Niet dat ik ooit een ossentong heb gevoeld, maar ik kan me er iets bij voorstellen. De onderste bladeren zijn groter dan de bovenste en goed te herkennen omdat er witte stippen op staan.

De ossentong komt oorspronkelijk uit Zuidwest-Europa en zie je daar vaak, echter in Nederland is ze zeldzaam en kom je haar in het wild niet snel tegen. Soms langs bosranden of straten in stadsgebieden. Aan haar lange bloei ligt het niet, ze bloeit al vanaf april tot in de herfst en daarom een geliefde plant voor in de tuin.

Bijzonder aan de plant is dat de vruchten, net als bij het sneeuwklokje, een mierenbroodje bezitten. Dit is een aanhangsel aan de zaden, waarop mieren verzot zijn. Zodra de zaden op de grond vallen gaan de mieren er mee aan de haal en zorgen zo voor de verspreiding van de Ossentong.

Paeonia Sensatie.

pioenroos 2
Pioenroos                                                foto: MvL

Ik kon nauwelijks m’n ogen van haar afhouden. Ze begon als een strak bolletje. Net als wij. De pioen had haar kroonbladen lekker strak opgevouwen en stond stevig op haar steel. Eerst stond ze er wat stijfjes bij, een beetje saai zelfs. Misschien kwam dat omdat ze alleen in een vaas stond. Elke dag opende ze een kroonblad die nog net aan de bloem bleef vastzitten. Na een week waaieren stond de pioen er gisteren, 4 mei, zo bij. Mooi toch? En vandaag op 5 mei zijn alle bloembladen los gewaaierd. Leve de vrijheid!

Pioen is de Nederlandse naam voor Paeonia, de Latijnse naam die vernoemd is naar een leerling van de Griekse god Asclepius. Paeon ontdekte bloemen met geneeskrachtige werking op de helling van de berg Olympus. Hij gebruikte de planten om een wond van Pluto te helen, die hij na een gevecht met Hercules in de slag om Troje had opgelopen. Asclepius was zo jaloers op zijn leerling dat hij hem doodde, maar Pluto was hem juist dankbaar en liet hem daarom na z’n dood veranderen in de prachtige bloem die hem had genezen. ‘Paeonia’ was geboren.

Kandelaberen II

plantaan gekandelabeerd 1

De Plataan op Goede Vrijdag                             foto MvL

Geknipt en geschoren staan de platanen op Goede Vrijdag, ontdaan van tak en blad, fier rechtop. Wat ik vreesde is gebeurd. De kale platanen zien er vreemd uit, maar het schijnt goed te komen. De bomenman ging secuur te werk en nam de tijd voor elke boom. Zorgvuldig werd gekeken welke tak afgezaagd moest worden. Hij keek als een kapper en scheen voor elke boom een ander model in gedachten te hebben. Aan het einde van de middag lagen de takkenbossen op straat, die even later bij elkaar geveegd en door de bezemwagen opgehaald werden.

takkenbos plantaan 2

Het straatbeeld is anders.  Het heeft iets van een schilderij van Willink. Niet de wolken, maar de takken bepalen nu de vervreemdende sfeer. Het is even wennen. Ook voor de vogels. Nog geen een heeft in de kale bomen gezeten. Over vogels gesproken, vanmorgen hoorde ik dat het grote paasvuur in Dronten is afgelast vanwege een klein koolmeesje. Het beestje had zich in de zes meter hoge berg takken genesteld. Het vogeltje mag nu rustig blijven broeden totdat alle eitjes uitgekomen zijn en haar jongen uitgevlogen. Het Paasvuur wordt uitgesteld en gewoon ergens in de zomer aangestoken. Geen boze reacties, geen haan of haas die er naar kraait. En dat in 2017. Vrolijk Pasen!

plantaan gekandelabeerd 2
foto MvL

Kandelaberen I

plataan voor huis pc 99
Plataan                                                 foto MvL

Binnenkort gaan de platanen naast ons huis naar de kapper. Nou ja de kapper komt bij de bomen. Nog preciezer ze worden gekandelabeerd. Gewat? Tot kandelaar geknot. Dat is niet zomaar wat takjes weghalen, nee, de boom wordt rigoureus gekapt en krijgt een compleet ander uiterlijk. De bomen zien er nu prachtig vol uit met een weide boog aan zijtakken, nog niet in blad maar wel op ’t punt om te gaan bladeren.

Ik vind het spannend en ben er zelfs een beetje zenuwachtig over. Als het kandelaberen niet goed gebeurt, kunnen de bomen beschadigen en sommige boomsoorten overleven het niet. Gelukkig kunnen platanen er goed tegen, maar zullen ze straks nog net zo knap zijn?  We zullen zien. Wordt vervolgd.

Magnolia

magnolia mrt 2017
Magnolia Kobus                                     foto MvL

Dinsdag waren daar alleen nog grote dikke knoppen en woensdag begon er wit doorheen te schemeren. En vandaag? De Beverboom heeft zijn knoppen wakker geschud en de bloembladen zijn opengesprongen. Nog een beetje in de kreukels van het lange in de knop-zitten, maar daarom niet minder mooi. Met dank aan het warme weer.

De magnolia is een bijzondere bloem. Haar bloembouw komt overeen met de oudst bekende fossiele bloemen en duidt erop dat de oorsprong van deze soort in de buurt van de eerste bloemplanten moet liggen. En dat was 98 miljoen jaar geleden. Nog een wonder dat de bloem een fossiel werd, want bloemblaadjes vergaan snel.

Ook wakker zijn de bloemen van de Japanse sierkwee (Chaenomeles japonica), een makkelijke plant die weinig aandacht vraagt.  Alleen de kleur dan, die doet je toch even om kijken. In augustus krijgt de kwee geelgroene vruchten, waarvan je heerlijke sap of gelei kan maken. Fijn om wakker bij te worden.

Japanse kweepeerChaenomeles japonica                                                                                              foto MvL