Boomstoel

bron:fullgrown.co.uk

Dinsdag was ik bij PINC, een oplaadpunt van ideeën én van je eigen energie. PINC staat voor People, Ideas, Nature en Creativity. Gedurende de dag vertellen 16 bevlogen mensen uit binnen en buitenland hun verhaal. Het zijn de meest uiteenlopende en bijzondere verhalen over muziek, natuur, wetenschap, sport, economie, wilskracht of ziektes. Alles is mogelijk, als het maar persoonlijk, innovatief of creatief is.

Zo was er dit jaar de Schot Ian Little die vertelde over een kwekerij van bomen die tot stoel opgroeien. De bomen groeien in de vorm van een stoel, en als de stoel volgroeid is wordt hij eraf gezaagd en kan de volgende stoel gaan groeien. Het duurt ongeveer 4 à 5 jaar voordat een stoel volgroeid is. Heel duurzaam. Er groeien ook lampen en tafels. De bomen die gebruikt worden zijn katwilgen (salix viminalis), omdat deze lekker buigzaam zijn en daardoor makkelijk in allerlei vormen kunnen groeien. Het ziet er grappig uit vooral omdat de stoelen ondersteboven groeien, dat groeit blijkbaar het makkelijkst.

Afbeeldingsresultaat voor full crown gavin munro
bron:fullgrown.co.uk

Dit is een zuinige vorm om meubels te produceren, vergeleken met de huidige industrie: geen bossen die gekapt moeten worden, geen grote machines die de bomen omzagen en wegslepen, geen vrachtwagens die de bomen vervoeren, geen fabrieken die bomen tot meubels maken. Wat een besparing aan kosten én een vermindering van vervuiling. De boomstoelen halen juist de vervuiling (CO2) uit de lucht en geven ons de zuurstof. Weer een goed verhaal.

Mierenbroodje van Ossentong

ossentong

Foto MvL

Overblijvende Ossentong (Pentaglottis-sempervirens), een wat vreemde naam voor een klein lief blauw bloemetje die nog kleiner oogt dan ze in werkelijkheid is. Dat laatste komt door haar grote bladeren. Ze lijkt op een vergeet-me-nietje, maar is een stuk groter en bovendien behaard. De naam ‘ossentong’ komt door de ruwheid van het blad, dat als een ossentong aanvoelt. Niet dat ik ooit een ossentong heb gevoeld, maar ik kan me er iets bij voorstellen. De onderste bladeren zijn groter dan de bovenste en goed te herkennen omdat er witte stippen op staan.

De ossentong komt oorspronkelijk uit Zuidwest-Europa en zie je daar vaak, echter in Nederland is ze zeldzaam en kom je haar in het wild niet snel tegen. Soms langs bosranden of straten in stadsgebieden. Aan haar lange bloei ligt het niet, ze bloeit al vanaf april tot in de herfst en daarom een geliefde plant voor in de tuin.

Bijzonder aan de plant is dat de vruchten, net als bij het sneeuwklokje, een mierenbroodje bezitten. Dit is een aanhangsel aan de zaden, waarop mieren verzot zijn. Zodra de zaden op de grond vallen gaan de mieren er mee aan de haal en zorgen zo voor de verspreiding van de Ossentong.

Paeonia Sensatie.

pioenroos 2
Pioenroos                                                foto: MvL

Ik kon nauwelijks m’n ogen van haar afhouden. Ze begon als een strak bolletje. Net als wij. De pioen had haar kroonbladen lekker strak opgevouwen en stond stevig op haar steel. Eerst stond ze er wat stijfjes bij, een beetje saai zelfs. Misschien kwam dat omdat ze alleen in een vaas stond. Elke dag opende ze een kroonblad die nog net aan de bloem bleef vastzitten. Na een week waaieren stond de pioen er gisteren, 4 mei, zo bij. Mooi toch? En vandaag op 5 mei zijn alle bloembladen los gewaaierd. Leve de vrijheid!

Pioen is de Nederlandse naam voor Paeonia, de Latijnse naam die vernoemd is naar een leerling van de Griekse god Asclepius. Paeon ontdekte bloemen met geneeskrachtige werking op de helling van de berg Olympus. Hij gebruikte de planten om een wond van Pluto te helen, die hij na een gevecht met Hercules in de slag om Troje had opgelopen. Asclepius was zo jaloers op zijn leerling dat hij hem doodde, maar Pluto was hem juist dankbaar en liet hem daarom na z’n dood veranderen in de prachtige bloem die hem had genezen. ‘Paeonia’ was geboren.

Kandelaberen II

plantaan gekandelabeerd 1

De Plataan op Goede Vrijdag                             foto MvL

Geknipt en geschoren staan de platanen op Goede Vrijdag, ontdaan van tak en blad, fier rechtop. Wat ik vreesde is gebeurd. De kale platanen zien er vreemd uit, maar het schijnt goed te komen. De bomenman ging secuur te werk en nam de tijd voor elke boom. Zorgvuldig werd gekeken welke tak afgezaagd moest worden. Hij keek als een kapper en scheen voor elke boom een ander model in gedachten te hebben. Aan het einde van de middag lagen de takkenbossen op straat, die even later bij elkaar geveegd en door de bezemwagen opgehaald werden.

takkenbos plantaan 2

Het straatbeeld is anders.  Het heeft iets van een schilderij van Willink. Niet de wolken, maar de takken bepalen nu de vervreemdende sfeer. Het is even wennen. Ook voor de vogels. Nog geen een heeft in de kale bomen gezeten. Over vogels gesproken, vanmorgen hoorde ik dat het grote paasvuur in Dronten is afgelast vanwege een klein koolmeesje. Het beestje had zich in de zes meter hoge berg takken genesteld. Het vogeltje mag nu rustig blijven broeden totdat alle eitjes uitgekomen zijn en haar jongen uitgevlogen. Het Paasvuur wordt uitgesteld en gewoon ergens in de zomer aangestoken. Geen boze reacties, geen haan of haas die er naar kraait. En dat in 2017. Vrolijk Pasen!

plantaan gekandelabeerd 2
foto MvL

Kandelaberen I

plataan voor huis pc 99
Plantaan                                                 foto MvL

Binnenkort gaan de plantanen naast ons huis naar de kapper. Nou ja de kapper komt bij de bomen. Nog preciezer ze worden gekandelabeerd. Gewat? Tot kandelaar geknot. Dat is niet zomaar wat takjes weghalen, nee, de boom wordt rigoureus gekapt en krijgt een compleet ander uiterlijk. De bomen zien er nu prachtig vol uit met een weide boog aan zijtakken, nog niet in blad maar wel op ’t punt om te gaan bladeren.

Ik vind het spannend en ben er zelfs een beetje zenuwachtig over. Als het kandelaberen niet goed gebeurt, kunnen de bomen beschadigen en sommige boomsoorten overleven het niet. Gelukkig kunnen platanen er goed tegen, maar zullen ze straks nog net zo knap zijn?  We zullen zien. Wordt vervolgd.

Afbeeldingsresultaat voor kandelaberen
Een gekandelabeerde plataan                                              bron: tuinkrant.com

 

Magnolia

magnolia mrt 2017
Magnolia Kobus                                     foto MvL

Dinsdag waren daar alleen nog grote dikke knoppen en woensdag begon er wit doorheen te schemeren. En vandaag? De Beverboom heeft zijn knoppen wakker geschud en de bloembladen zijn opengesprongen. Nog een beetje in de kreukels van het lange in de knop-zitten, maar daarom niet minder mooi. Met dank aan het warme weer.

De magnolia is een bijzondere bloem. Haar bloembouw komt overeen met de oudst bekende fossiele bloemen en duidt erop dat de oorsprong van deze soort in de buurt van de eerste bloemplanten moet liggen. En dat was 98 miljoen jaar geleden. Nog een wonder dat de bloem een fossiel werd, want bloemblaadjes vergaan snel.

Ook wakker zijn de bloemen van de Japanse sierkwee (Chaenomeles japonica), een makkelijke plant die weinig aandacht vraagt.  Alleen de kleur dan, die doet je toch even om kijken. In augustus krijgt de kwee geelgroene vruchten, waarvan je heerlijke sap of gelei kan maken. Fijn om wakker bij te worden.

Japanse kweepeerChaenomeles japonica                                                                                              foto MvL

 

 

Sneeuwklokje

Sneeuwklokje 3 Vondelpark

Sneeuwklokjes in het Vondelpark                                                   foto MvL

Op een school in Amsterdam Zuid loopt een enthousiaste juf rond. Ze is gek van sneeuwklokjes. Zij is niet de enige. Er bestaat een ware galanthomania, zeg maar gerust een sneeuwklokjesgekte, die ooit in Engeland begon.

In de herfst kwam de juf met 30.000 bolletjes aanzetten. Ze moesten snel geplant worden, want het bolletje van de sneeuwklok is gevoelig en droogt snel uit. Dertig jongetjes en meisjes van groep 5 hielpen de juf mee de bolletjes te planten, zo’n duizend per kind. Kinderarbeid.  De bedoeling was om in het Vondelpark een route van sneeuwklokjes te maken.

De juf had mij gevraagd om in de klas iets over die voorjaarsbloemen te vertellen. Ter voorbereiding op de les leek het mij aardig om vandaag het spoor van de sneeuwklokjes te volgen. Het duurde even voordat ik het sneeuwklokjes-pad gevonden had, maar bij het sleutelbruggetje zag ik enkele witte groepjes staan. Dit moest het zijn. De kinderen hadden niet alleen langs het pad, maar ook midden op het pad gepoot, die bloemetjes waren intussen goed plat. De route was wel erg kort voor 30.000 bolletjes. Zou de rest in de vijver liggen of zouden ze nog ondergronds zijn en volgend jaar pas bovengronds komen?

Sneeuwklokje 4 Vondelpark
Galanthus nivalis                        foto MvL

De Galanthus nivalis heet het gewone sneeuwklokje. Maar zo gewoon is het niet. Pas als je door de knieën gaat zie je de schoonheid van het plantje. Drie witte bloemblaadjes met binnenin drie groen gevlekte, hangend aan een iel stengeltje dat weer en wind doorstaat en na een regen of sneeuwbui fier overeind blijft staan. Adriaan van Dis beschreef het mooi in IJskoud de eerste (uit Tuin in de branding):

Over de zomer kan ik zingen
Ook de lente krijgt mijn lied.
Maar ik kan me niet bedwingen
Bij de eerste sneeuwklokspriet.

Die eigenwijze witte donder
Die zich door de korstgrond spiest
Is voor mij een wilskrachtwonder,
Want wie bloeit nou als het vriest?

En daarom, als de kou de grond kust,
Laat ik mijn wanten in de kast
En kniel met blote handen
Voor mijn eerste voorjaarsgast.

Onbevreesd

fearless girl
The Fearless girl                   foto AP: Mark Lennihan

Jong en onbevreesd stond ze daar opeens voor de stier van Wall Street. Een vrolijke actie van de Amerikaanse fondsbeheerder State Street met de oproep om meer vrouwen aan het roer te krijgen. En dat allemaal vanwege Internationale Vrouwendag. Zou het lukken? En blijft het bronzen meisje staan? Het beeldje is net als destijds de bronzen stier, zonder toestemming geplaatst. Het beeld, dat symbool stond voor de kracht en macht van het Amerikaanse volk na de beurscrash van 1987, werd omarmd door de New Yorkers en mocht daarom in hun stad blijven staan. Dat gebeurt vast en zeker ook met het onbevreesde meisje. Aan haar zal het niet liggen. Die twee op Wall Street zijn wel aan elkaar gewaagd. Nu de echte vrouwen nog. Kunnen ze onbevreesd blijven?

Dat onbevreesd zijn, bleef even hangen. Ik kreeg er allerlei hersenspinsels bij. Was ik vroeger minder bang dan nu? Ik geloof het wel. Dat verklaart natuurlijk  menige confrontatie met m’n puberdochter. Zij is dat onbevreesde meisje en ik de stier.

Plantenjournaal- Sterhyacint (Scilla)

sterhyacint
Scilla                    foto MvL

De Scilla met haar mooie ster- tot klokvormige bloemetjes in knikkende losse trosjes is één van de eerste bollen (samen met de sneeuwklokjes) die mijn tuintje opsiert. Normaal is ze blauw, maar nu staat ze er nog wat bleekjes bij. Oorspronkelijk komt de plant uit Iran. Zeer geschikt voor verwildering. U ook? Doet het ook goed in pot. Het kan veel schaduw hebben en trotseert koude winters.

Los ’t op met bloemen

bloem-etalage
Etalage Constantijn Huygensstraat A’dam          foto MvL

‘ Flowers can’t solve all problems, but it’s a great start’. Leuke tekst, toch? Ik las het op een raam van een bloemenwinkel in de Constantijn Huygensstraat en dacht aan de bloemwinkels in Moskou, waarvan er veel 24 uur per dag open schijnen te zijn, omdat een Rus zonder bloemen niet ongestraft laat thuis kan komen. ’s Nachts komt de Rus daar bloemen kopen, omdat hij moest overwerken of omdat er iets anders tussen kwam op weg naar huis. Een of twee bloemen volstaan niet in Ruslandhet moet een flinke bos zijn én wel met een oneven aantal bloemen. Een even aantal geef je als er iemand dood is. De kleur is ook niet onbelangrijk, maar hoe dat zit ben ik vergeten. Overwerken in Moskou is een dure grap, een mooie bos bloemen kost al gauw 50 euro. Eigenlijk moet je overwerken om een bos bloemen te kunnen betalen.

Daar heeft de Nederlandse man geen last van. De prijs van een bos bloemen ligt hier aanzienlijk lager. Je kan zelfs bloemen per stuk kopen en enkele bloemen in een vaas misstaan geheel niet. Dus de Nederlandse man hoeft niet over te werken om bloemen mee te brengen. Daarom zeg ik “Flowers, what else ?’ 

Winterbloem

virburnum-sneeuw
Virburnum x bodnantense                             Foto MvL

Winter, lente en Valentijn’s onzin en dat allemaal in één week. Zo’n witte witte wereld op zondag blijft toch wonderlijk schoon. Met sjaal en muts het park ingaan en dan verrast worden door een struik roze winterbloemen. Daar kan geen Valetijn’s bloem tegenop. Zoveel winterbloeiers zijn er trouwens niet, maar de Viburnum x bodnantense ‘Dawn’ bloeit zachtroze en trekt zich weinig aan van wat sneeuw of strenge vorst. Het lijkt net een voorjaarsbloesem, maar hij showt zijn bloemen al vanaf december tot ver in maart. Lekker lang dus. De bloemen hangen in trosjes bij elkaar. Bij het uitlopen is de buitenkant van de bloem overwegend rood. Na het openen van de trompetvormige bloemen begint de verkleuring: van roze naar wit.

sneeuwboom
                                                                                                foto MvL

Geen zin in een sneeuwpop maken, een sneeuwboom is een fluitje van een cent. Halverwege de week werd het even lente. Zo’n dag waarop je als kind je moeder vraagt of je mét zonder jas naar buiten mag. ‘Hoe wil je dat doen? ‘ riep m’n moeder dan lachend.

Plantenjournaal – Sarcococca confusa
Een andere bloeiende en geurende struik is de Sarcococca confusa.  Een wintergroene plant met kleine witte bloemen die later in het jaar zwarte bessen krijgt. Kan goed in de schaduw staan en is zeer geschikt om als lage heg te dienen. Mét zonder jas.

sarracosa
Saracococca confusa             Foto Janine ten Horn