Tagarchief: galanthus

Sneeuwklokje

Sneeuwklokje 3 Vondelpark

Sneeuwklokjes in het Vondelpark                                                   foto MvL

Op een school in Amsterdam Zuid loopt een enthousiaste juf rond. Ze is gek van sneeuwklokjes. Zij is niet de enige. Er bestaat een ware galanthomania, zeg maar gerust een sneeuwklokjesgekte, die ooit in Engeland begon.

In de herfst kwam de juf met 30.000 bolletjes aanzetten. Ze moesten snel geplant worden, want het bolletje van de sneeuwklok is gevoelig en droogt snel uit. Dertig jongetjes en meisjes van groep 5 hielpen de juf mee de bolletjes te planten, zo’n duizend per kind. Kinderarbeid.  De bedoeling was om in het Vondelpark een route van sneeuwklokjes te maken.

De juf had mij gevraagd om in de klas iets over die voorjaarsbloemen te vertellen. Ter voorbereiding op de les leek het mij aardig om vandaag het spoor van de sneeuwklokjes te volgen. Het duurde even voordat ik het sneeuwklokjes-pad gevonden had, maar bij het sleutelbruggetje zag ik enkele witte groepjes staan. Dit moest het zijn. De kinderen hadden niet alleen langs het pad, maar ook midden op het pad gepoot, die bloemetjes waren intussen goed plat. De route was wel erg kort voor 30.000 bolletjes. Zou de rest in de vijver liggen of zouden ze nog ondergronds zijn en volgend jaar pas bovengronds komen?

Sneeuwklokje 4 Vondelpark
Galanthus nivalis                        foto MvL

De Galanthus nivalis heet het gewone sneeuwklokje. Maar zo gewoon is het niet. Pas als je door de knieën gaat zie je de schoonheid van het plantje. Drie witte bloemblaadjes met binnenin drie groen gevlekte, hangend aan een iel stengeltje dat weer en wind doorstaat en na een regen of sneeuwbui fier overeind blijft staan. Adriaan van Dis beschreef het mooi in IJskoud de eerste (uit Tuin in de branding):

Over de zomer kan ik zingen
Ook de lente krijgt mijn lied.
Maar ik kan me niet bedwingen
Bij de eerste sneeuwklokspriet.

Die eigenwijze witte donder
Die zich door de korstgrond spiest
Is voor mij een wilskrachtwonder,
Want wie bloeit nou als het vriest?

En daarom, als de kou de grond kust,
Laat ik mijn wanten in de kast
En kniel met blote handen
Voor mijn eerste voorjaarsgast.

Sneeuwklokjes op Mars

Volgens onderzoek van de Wageningen Universiteit is het mogelijk om voedsel te verbouwen op Mars
Mars                                                                                     bron AFP

Stel je voor bloeiende sneeuwklokjes (galanthus) op Mars.  In Nederland is het witte, lieve bloempje in de winter al opvallend,  laat staan op Mars.  Daar is het teer uitziende plantje meteen een stoere bloeier tussen al dat rode gesteente. Helaas kan ik nu geen afbeelding laten zien.  Wellicht binnenkort, want onderzoekers in Wageningen hebben ontdekt dat planten en gewassen aardig gedijen op nagebootste Marsgrond. Beter dan op de Maan. Tuinkers en tarwe stonden zelfs al in bloei. Wel even insecten van de aarde mee nemen, anders kan er geen bevruchting plaats vinden.

Plantenjournaal- Galanthus

Terug naar de aarde. Binnenkort breken de sneeuwklokjesgala’s weer los, daar komen de echte bewonderaars op af, de zogenaamde galanthofielen. De galanthonamia breekt dan uit. Sommige galanthofielen reizen heel de wereld af om bijzondere sneeuwklokjes te zien en leggen dan zomaar 300 euro voor een bolletje neer.  Ja, dat lees je goed! Echte verzamelaars hebben grote bedragen voor het bolletje over.

Het sneeuwklokje komt uit de narcisfamilie en er zijn wel 2000 verschillende klokjes (onder te brengen in 20 soorten). Het meest voorkomende sneeuwklokje in Nederland is de Galanthus nivalis en kost ongeveer 10 eurocent. Het duurste sneeuwklokje is, denk ik,  de  ‘Elisabeth Harrison’, een bolletje wat op eBay werd verkocht voor 725 euro.  Een buitengewoon hoog bedrag, maar niet te vergelijken met de zeventiende-eeuwse tulpenprijs. Nog even over de naam: Galanthus heeft deze te danken aan de melkwitte bloempjes (het Griekse gala is melk, anthos is bloem). Flora van Nederland geeft in een kort filmpje een mooie uitleg over het sneeuwklokje. Veel plezier. Ook op je sneeuwklokjesgala!

P.s dresscode wit

Lente in de winter

De winter is nauwelijks begonnen of het voorjaar dient zich al aan. De bollen die ik in november heb geplant steken in een rap tempo hun groene kop boven de grond. Een koddig gezicht die groene sprieten in de voornamelijk grauw gekleurde tuin.

Narcissus 'Thalia' en Tulipa darwin 'Queen of the Night'
Narcissus ‘Thalia’ en Tulipa darwin ‘Queen of the Night’

Zodra de bollen bloeien, ik denk dat het kleine witte narcissen en zwarte tulpen zijn, laat ik ze je zien. In het Amsterdamse bos staat de berenklauw (Heracleum) nog steeds in bloei. Meestal bloeit hij van juni tot oktober, maar met deze temperaturen duurt zijn bloei voort.

Bloeiende bereklauw
Bloeiende berenklauw                                                          bron: ANP

De berenklauw behoort tot de schermbloemenfamilie (apiaceae) en is sterk behaard. Pas op met aanraken. Ze kunnen snel de huid irriteren, zo erg zelfs dat het op een brandwond lijkt (en voelt!). Ook het sap van de berenklauw is giftig. De gewone berenklauw wordt tussen de 90 en 150 cm lang, de reuze berenklauw daarentegen kan wel 5 meter worden en begint zo langzamere hand een ware bedreiging voor ons buurland België te vormen. Genoeg over de laatbloeier de berenklauw, nu verder met de vroegbloeiers. Wat te denken van deze sneeuwklokjes (Galanthus nivalis) in Artis?

sneeuwklokjes bron Artis
sneeuwklokjes                                                                                bron Artis

Sneeuwklokjes zijn dankbare winterbloeiers tussen groenblijvende vaste planten en daarom goed geschikt voor een graftuintje. In de volgende Groene Vrijdag meer daarover. Ook de toverhazelaar staat bij Artis al in bloei, evenals de oogverblindende fuchsia kleurige camelia. Dit is extreem vroeg, normaal begint de camelia op zijn vroegst aan het einde van de winter te bloeien.

Plantenjournaal- Roos uit het verre oosten

Camelia’s (Camellia) groeien van nature in China en grote delen van Japan. Van de blaadjes van de Camellia sinensis wordt al eeuwen heerlijke thee (witte, groene en oolang) getrokken. Sinensis is Latijn voor Chinees. De meest voorkomende soort in Nederland is de Camellia japonica, ook wel Japanse roos genoemd. Deze is in de 18de eeuw via Engeland in West-Europa terecht gekomen. Wel een aardig verhaal om te vertellen.

camelia in bloei artis
camelia japonica in bloei Artis                                                   bron Artis

In de koloniale tijd raakten Europeanen verslingerd aan de Chinese thee. De Europese theehandelaren kwamen zo op het idee de camelia’s naar Engeland te halen en die in kassen op te kweken om vervolgens daarmee zelf theeplantages te bestieren. En zo geschiedde. Echter toen ze van de blaadjes thee wilden trekken, bleek dat die niet te drinken was. De Chinezen hadden hun concurrenten niet de echte theeplant (Camellia sinensis) meegegeven, maar één die erop leek, de Camellia japonica. Die heeft hetzelfde blad, maar thee krijg je er niet van.

De teleurgestelde theehandelaren lieten de Japanse camelia’s links liggen. Pas toen de planten uitbundig begonnen te bloeien, zagen ze er handel in.Twee eeuwen lang was de struik een ware rage onder aristocraten, die hem in hun verwarmde oranjerieën met alle egards verzorgden.  Toen er aan het einde van de 19 de eeuw  een financiële crisis uitbrak, bekommerden weinigen zich nog om de oranjerieën en de camelia’s, die het desondanks uitstekend bleven doen en zelfs de koudste winters overleefden.

De camelia japonica is een groenblijvende plant (struik of boom) met glanzend groene bladen. Ze bloeien ‘meestal’ van eind februari tot mei.  De camelia houdt van een beschutte plek, zure grond en is nu redelijk bestand tegen vorst. Niet alle. Dus let bij de aankoop op: kies voor een vorstbestendige soort en neem een camelia van minstens 4 jaar oud. De oudere planten kunnen beter tegen vorst dan de jonkies. Mocht het streng gaan vriezen neem dan maatregelen zoals ze bedekken met een dikke laag bladeren om de wortels te beschermen. Dit kan je al in de herfst doen.  Gelieve camelia’s in pot binnen te zetten.  Laat de vorst nu maar komen.